Տառային արտահայտություններ

Տառային արտահայտություններ

Մենք շատ անգամ ենք համոզվել, թե որքան հարմար է գրառումները կարճ ներկայացնել հատուկ նշանների միջոցով: Դրա լավագույն օրինակն է թվերի դիրքային գրառումը 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9 թվանշանների միջոցով:

Գիտենք թվաբանական գործողությունների նշանները՝ +−:×

Հիշենք նաև համեմատման նշանները =≠<> և փակագծերը՝ ():

Թվեր, գործողությունների նշաններ և փակագծեր պարունակող արտահայտությունները կոչվում են թվային արտահայտություններ:

Օրինակ

Մատիտն արժե 40 դրամ, իսկ գրիչը՝ 100 դրամ:

«Մեկ գրիչը 20 դրամով թանկ է երկու մատիտներից» նախադասությունը կարճ կգրվի այսպես՝ 100=2⋅40+20

Խնդիրներ ձևակերպելիս թվերի փոխարեն սովորաբար կիրառում են լատիներեն տառեր՝ a,b,c,d

Հաճախ անհայտ մեծությունները գրում են x տառի միջոցով,

s-ով ընդունված է նշանակել ճանապարհի երկարությունը (օրինակ՝ մեքենայի անցած),

m-ով՝ առարկայի զանգվածը,

t-ով՝ ժամանակը:

Եթե վերևի օրինակում մեզ հայտնի չեն մատիտների և գրիչների գները, ապա կարող ենք դրանք գրել տառերի միջոցով: 

Օրինակ

Դիցուք մեկ մատիտն արժե x դրամ, իսկ գրիչը՝ y դրամ:

Երկու մատիտը և չորս գրիչները միասին կարժենան 2⋅x+4⋅y դրամ:

Եթե արտահայտությունը, բացի թվերից և գործողությունների նշաններից պարունակում է նաև տառեր, ապա այն անվանում են տառային արտահայտություն:

Մեր ստացած 2⋅x+4⋅y արտահայտությունը տառային արտահայտություն է:  

Որոշ դեպքերում պարզության համար ընդունված է բազմապատկման նշանը չգրել՝ օրինակ՝ 2⋅x+4⋅y գրառման փոխարեն գրում են 2x+4y:

Տառային արտահայտության արժեքը գտնելու համար, պետք է ունենալ նրա մեջ եղած տառերի արժեքները:  

Եթե վերցնենք x=40 դրամ և y=100 դրամ, ապա կստանանք 2x+4y=2⋅40+4⋅100=480:

Ստացած 480 թիվը 2x+4y տառային արտահայտության արժեքն է:

Առաջադրանքներ

Ներբեռնել և համակարգչում ունենալ մաթեմատիկայի 6-րդ դասարանի դասընթացի դասգիրքը, որը հաճախ ենք օգտագործելու։

Այս անգամ կատարել դասագրքի հետևյալ առաջադրանքները․ 7-ա,բ,գ,դ, 8, 10-ա,բ,գ,դ, 12, 15-բ, 22։

Կրկնենք անցածը

Առաջադրանք․կատարել յուրաքանչյուր թեմայի <<հեշտ>>, <<միջին>> կամ <<բարդ>> մակարդակներից որևէ մեկի առաջադրանքները․

Դաս1 ․


  1. Տասնորդական կոտորակի գաղափարը
  2. Տասնորդական կոտորակի ներկայացումը սովորական կոտորակի միջոցով
  3. Տասնորդական կոտորակների համեմատումը

Դաս 2․

  1. Տասնորդական կոտորակների գումարումն ու հանումը
  2. Տասնորդական կոտորակների բազմապատկումը
  3. Տասնորդական կոտորակի բաժանումը ամբողջ թվի
  4. Տասնորդական կոտորակների բաժանումը

Լրացուցիչ աշխատանք

Լրացուցիչ աշխատանք

Աշխատանք ընտրությամբ ` ըստ մակարդակների (1֊ին)

Աշխատանք ընտրությամբ ` ըստ մակարդակների(2֊րդ)

Աշխատանք սովորողների համար․ ընտրենք, աշխատենք միասին(3֊րդ)

Աշխատանք սովորողների համար․ ընտրենք, աշխատենք միասին (4֊րդ)

Աշխատանք սովորողների համար․ ընտրենք, աշխատենք միասին (5-րդ

Կրկնենք անցածը

Առաջադրանք․ Յուրաքանչյուր թեմայից կատարել <<միջին>> կամ <<բարդ>> մակարդակների առաջադրանք․

Դաս1 ․

  1. Ռացիոնալ թվերի համեմատումը
  2. Ռացիոնալ թվերի գումարումը
  3. Ռացիոնալ թվերի հանումը
  4. Ռացիոնալ թվերի բաժանումը

Դաս 2․

  1. Ռացիոնալ թվերով գործողությունների օրենքները
  2. Ռացիոնալ թվի հակադարձ թիվը
  3. Ռացիոնալ թվերի պատկերումը կոորդինատային հարթության վրա

Դաս 3

  1. Ուղղանկյան մակերեսը
  2. Ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը
  3. Ուղղանկյունանիստի ծավալը

Դաս 4


  1. Տառային արտահայտություններ, բանաձևեր
  2. Մեկ անհայտով հավասարումներ
  3. Մեկ փոփոխականով պարզագույն անհավասարումներ

Կրկնություն

Երկրորդ շաբաթ

Առաջադրանք․ Սեղմել հղումի վրա։ Յուրաքանչյուր թեմայի <<Առաջադրանքներ>> բաժնից կատարել <<միջին>> կամ <<բարդ>> մակարդակների առաջադրանքներ․


  1. Խառը թվի գաղափարը
  2. Խառը թվերի համեմատումը
  3. Թվաբանական գործողություններ խառը թվերի հետ
  4. Մակերեսների և ծավալների հաշվումը խառը թվերով
  5. Կոտորակները կոորդինատային ճառագայթի վրա

Կրկնություն

Առաջին շաբաթ

Առաջադրանք․ Սեղմել հղումի վրա։ Յուրաքանչյուր թեմայի <<Առաջադրանքներ>> բաժնից կատարել <<միջին>> կամ <<բարդ>> մակարդակների 3 առաջադրանքներ

  1. Ամենամեծ ընդհանուր բաժանարար և ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկ
  2. Սովորական կոտորակի գաղափարը Սովորական կոտորակի հիմնական հատկությունը
  3. Ընդհանուր հայտարարի բերելը Կոտորակների համեմատումը
  4. Կոտորակների գումարումն ու հանումը Կոտորակների բազմապատկումն ու բաժանումը
  5. Թվի մասը որոշելը և թվի որոշելը տրված մասով

Կրկնենք անցածը

Առաջին շաբաթ

Առաջադրանք․ Յուրաքանչյուր թեմայից կատարել <<միջին>> կամ <<բարդ>> մակարդակների 3 առաջադրանք

Դաս1 ․

Տոկոսներ

Բացասական և դրական թվեր

Կոորդինատային ուղիղ

Ամբողջ թվի հակադիր թիվը

Դաս 2․

Ամբողջ թվի մոդուլը

Ամբողջ թվերի համեմատումը

Միևնույն նշանի ամբողջ թվերի գումարումը

Տարբեր նշաններով ամբողջ թվերի գումարումը

Դաս 3

Ամբողջ թվերի հանումը

Ամբողջ թվերի բազմապատկումը

Ամբողջ թվերի բաժանումը

Ամբողջ թվերի գումարման օրենքները

Դաս 4

Ամբողջ թվերի բազմապատկման օրենքները

Կոորդինատային հարթություն

Գրաֆիկներ կոորդինատային հարթության վրա

Դաս 5.

Ռացիոնալ թվերի գաղափարը

Ռացիոնալ թվի մոդուլը

Հակադիր ռացիոնալ թվեր

Կրթություն ստանալն իմ իրավունքն է

Անվանումը՝ <<Կրթություն ստանալն իմ իրավունքն է>> նախագիծ

Մասնակիցներ՝ Միջին դպրոցի 6-8֊րդ դասարանի սովորողներ

Ժամկետը՝ 05.09.22- 10.09.22

Նպատակը՝

Սովորողին հաղորդակից դարձնել կրթություն ստանալու իր իրավունքին, ծանոթանալ, քննարկել կրթության Միջազգային իրավական նորմերը, դրանց հիման վրա ստեղծված ՀՀ օրենքներն ու Սահմանադրությամբ ամրագրված կետերը։

Խնդիրները՝

  1. Ձևավորել իրավական նորմերին ծանոթանալու, դրանց հետ աշխատելու մշակույթ,
  2. Բարձրացնել իրավական գիտելիք ունենալու կարևորությունը,
  3. Ինտեգրել իրավունք հասկացությունն ուսումնական պրոցես,
  4. Ծանոթանալ սովորողների հետաքրքրություններին և ակտիվությանը վերոնշյալ թեմայում,
  5. Ակտիվացնել քաղաքացիական գիտակցությունը,
  6. Ապահովել ներածական մուտք 2020-2021 ուսումնական տարի։

Ինչ անել՝(ընթացքը)

  • Կարդում ենք, ծանոթանում և քննարկում ենք

-Սովորողի իրավունքներն ու պարտականությունները /Գլուխ 5, հոդված 20-23/
Մանկավարժական աշխատողների իրավունքներն ու պարտականությունները /Գլուխ 5, հոդված 27/

Սովորողները դրանք տեղադրում են իրենց բլոգներում և գրում՝

  1. ո՞ր իրավունքներին ու պարտականություններին էին ծանոթ,
  2. որո՞նք ճանաչեցին,
  3. ի՞նչ նոր բան սովորեցին կարդալով օրենքները,
  4. Արդյո՞ք դա կազդի իրենց վարքագծի և կրթության նկատմամբ վերաբերմուննքի վրա։

Արդյունքներ՝

Սովորողների իրավագիտակցության բարձրացում, կրթության իրավական հիմքի ամրագրում։

Ուսումնական նյութ

Այսօր կրթություն ստանալու իրավունք ունի յուրաքանչյուր երեխա, այդ թվում նաև դու՝ ամրագրված միջազգային կոնվենցիաներով, ՀՀ սահմանադրությամբ և օրենքներով․ պետությունները պարտավորված են ստեղծել պայմաններ երեխաների կրթության համար։ Դա նշանակում է, որ կարդալով այս նյութը, դու դառնում ես առանձնահատուկ, քանի որ պաշտպանում և օգտվում ես կրթություն ստանալու քո իրավունքից։

Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիր (10 դեկտեմբերի, 1948թ.) կոչվող փաստաթղթում նշված են մարդու հիմնական իրավունքները, որոնք ընդունվում են շատ երկրների՝ այդ թվում Հայաստանի կողմից։ Դրանք հատկապես ընդունում են Միավորված ազգերի կազմակերպության երկրները։ Այդ հիմնական իրավունքների շարքում՝ 28-ի ներքո կրթություն ստանալու իրավունքն է։

ՀՀ Մայր օրենքում նշված է, որ յուրաքանչյուր ոք ունի կրթություն ստանալու իրավունք: Այստեղից էլ բխում են հանրակրթության մասին օրենքները, որոնք կարգավորում և գործիքներ են տալիս քեզ դպրոց գալու և պարտադիր կրթության հնարավորություն ունենալու համար։

-Հանրակրթության մասին «ՀՀ օրենք»
-Սովորողի իրավունքներն ու պարտականությունները /Գլուխ 5, հոդված 20-23/
Մանկավարժական աշխատողների իրավունքներն ու պարտականությունները /Գլուխ 5, հոդված 27/

Տեսանյութ

Առաջադրանք

Սիրելի՛ սովորող, կատարիր նախագիծը նաև ընտանիքում․

1․Հարցրո՛ւ ծնողներիդ նրենց իրավունքների ու պարտականությունների մասին քո կրթության նկատմամբ։

2․ Կրդա՛ նրանց հետ միասին ծնողների՝ օրենքով սահմանված իրավունքներն ու պարտականությունները։

3․ Պատրաստիր փոքրիկ և ետաքրիր տեսանյութ այդ ածխատանքիդ մասին, տեղադրիր բլոգումդ այս նախագծի մնացած աշխատանքների ներքո և հղումն ուղարկիր իմ էլեկտրոնային հասցեին։

Արատեսյան նախագիծ

Ճամփորդության վայրը՝ «Արատես» դպրական կենտրոն
Մեկնումը՝  օգոստոսի 31-ին, Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու բակից,  ժամը՝ 08:20
Վերադարձը՝ Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու բակ, սեպտեմբերի 2-ին, մինչև ժամը՝ 18:00
Մասնակիցները՝ Միջին դպրոցի տարատարիք սովորողներ
Համակարգող դասավանդող՝  Հասմիկ Իսրայելյան, Մերի Սարգսյան, Անդրանիկ Դարբինյան
Նախագծի երթուղին՝
Մեկնում՝  Երևան-Սևան-Մարտունի-Վարդենյաց լեռնանցք-Շատին-Եղեգիս-Արատես
Վերադարձ՝  Արատես-Հերմոն-Եղեգիս-Շատին-Գետափ-Արենի-Զանգակատուն-Սևակավան-Երասխ-Արտաշատ-Երևան
Untitled

Ճանապարհի  կանգառները՝

  • Բերդկունք
  • Վաղաշեն
  • Գետեր՝ Արգիճի, Արփա, Եղեգիս, Արատես
  • Արատեսի վանք
  • Սմբատաբերդ
  • Եղեգիսի կիրճ
  • Եղեգիս

Նպատակը՝ հայրենագիտական, ճանաչողական, ուսումնական, մարզական:

Արդյունքը՝ սովորողների  բլոգներում`  պատումների, տեսաֆիլմերի, նկարաշարերի  տեսքով;

Продолжить чтение «Արատեսյան նախագիծ»